Onze digitale afhankelijkheid van Amerikaanse cloud is nu echt een probleem

19 januari 2026 · 6 min leestijd

De meeste bedrijven kiezen voor gemak. Software die meteen werkt, waar je zonder nadenken in zit.

Daarom zijn zoveel mensen fan van Gmail, Notion, ChatGPT en vergelijkbare tools. Amerikaanse techbedrijven zijn ongekend goed in het freemium‑model. Je kunt in één klik beginnen, zonder gedoe, zonder contract, zonder risico.

Gaandeweg wil je meer. Meer opslag, meer functies, meer integraties. Dat kost geld, maar een tientje per maand voelt redelijk. Dus je vult je creditcardgegevens in en gaat verder. Voor je het weet werk je vanuit de app op je telefoon, je laptop en via bookmarks in je browser. Alles loopt soepel.

Dit noemen we vendor lock‑in. Je bedrijf raakt opgesloten in commerciële software waar overstappen steeds lastiger wordt. Niet omdat het technisch onmogelijk is, maar omdat alles er inmiddels van afhankelijk is. En eerlijk is eerlijk, het werkt ook gewoon goed.

Tot het niet meer alleen een technisch of commercieel verhaal is.

De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat deze afhankelijkheid ook een geopolitieke component heeft. Amerikaanse techbedrijven vallen onder Amerikaanse wetgeving en Amerikaanse politieke keuzes. En die keuzes worden gemaakt in een land waar het politieke klimaat steeds onvoorspelbaarder wordt.

Waar we het eerste presidentschap nog met verbazing en soms zelfs humor bekeken, is de situatie inmiddels serieuzer. De huidige koers, de aanloop naar nieuwe verkiezingen en de mensen die daar invloed op hebben, maken duidelijk dat stabiliteit geen vanzelfsprekendheid meer is.

Dat is geen mening, dat is de realiteit waar je als ondernemer nu mee te maken hebt.

Je bedrijf hangt aan systemen waar je geen grip op hebt

Werk je met Microsoft 365, Google Workspace of Exact Online? Dan ben je al volledig afhankelijk van Amerikaanse cloud-leveranciers. Je documenten, e-mail, klantgegevens, planning, boekhouding en meestal daardoor zelfs je toegang tot systemen hangen allemaal aan diensten die je huurt van een partij aan de andere kant van de oceaan.

Zolang het werkt, is dat geen probleem. Maar zodra het misgaat, heb je vrijwel geen invloed meer. En de kans dat het misgaat, is inmiddels niet meer theoretisch.

De Cloud Act: een juridische realiteit die niemand wil, maar waar we wel mee te maken hebben

In 2018 werd in de VS de Cloud Act ingevoerd. Die wet verplicht Amerikaanse bedrijven om data beschikbaar te stellen aan Amerikaanse opsporingsdiensten, óók als die data in Europa staat. Dus zelfs als je cloudprovider zegt dat jouw gegevens in Frankfurt of Amsterdam staan, kan de Amerikaanse overheid daar alsnog bij.

Dat wringt met de Europese AVG, en die spanning is geen hypothetisch juridisch meningsverschil. Het Europese Hof heeft eerdere afspraken met de VS over data-uitwisseling ongeldig verklaard, en privacytoezichthouders in verschillende landen raden het actief af om gevoelige processen op Amerikaanse infrastructuur te draaien. Niet voor niks werkt Amazon inmiddels aan een ‘soevereine’ Europese cloud — puur om dit probleem enigszins te isoleren.

Dit gaat niet alleen over privacy, maar over continuïteit

Het grootste misverstand is dat dit alleen speelt als je met gevoelige persoonsgegevens werkt. Maar de vraag is niet alleen of iemand anders bij je data kan, het is óók of jij er straks zelf nog bij kunt.

Als Exact Online of Microsoft 365 uitvalt, om wat voor reden dan ook, technisch of geopolitiek, kun je ineens niet meer factureren, geen documenten meer openen of je communicatie niet meer voortzetten. In 2024 legde een storing in Amerikaanse beveiligingssoftware zelfs delen van de Nederlandse zorgsector plat. Gewoon, omdat de systemen waar we op draaien hun informatie live uit Amerika halen. En als dat stokt, stopt alles.

Veel ondernemers hebben geen idee hoe snel dit kan escaleren, en wat de gevolgen zijn als er niets geregeld is.

Concrete actie
Maak een overzicht van welke software je op dit moment gebruikt. Handig als kostenoverzicht, maar markeer ook per softwarepakket in welke regio het moederbedrijf gevestigd is.

Ik heb in het Clicqo Portaal aan gratis software overzicht tool gebouwd die je hiervoor als basis kunt gebruiken.

Log gratis in op portaal.clicqo.nl →

Wat kun je doen als je zelf geen techneut bent?

Je hoeft geen IT-specialist te zijn om dit serieus te nemen. Het begint met overzicht en een paar nuchtere vragen aan jezelf en je leveranciers.

1. Waar draait mijn bedrijf eigenlijk op?
Welke systemen zijn cruciaal, en via wie worden die geleverd?
2. Van wie huur ik mijn software?
Is dat een partij onder Europese wetgeving? Of zit ik feitelijk vast aan een Amerikaans moederbedrijf?
3. Zijn er alternatieven?
Niet alles hoeft per se in de Amerikaanse cloud. Er zijn ook prima oplossingen van Europese leveranciers, zoals Nextcloud als alternatief voor Google Drive of Dropbox.
4. Wat gebeurt er als er iets uitvalt?
Heb je een plan als een systeem een paar uur of een dag niet beschikbaar is? En weet je dan wat je mist?

Dit is geen IT-ding. Dit is bedrijfsvoering.

Zolang je niet weet hoe je digitale infrastructuur in elkaar zit, neem je risico’s zonder dat je het doorhebt. En dat zijn geen risico’s die je ‘later wel een keer’ kunt oplossen. De wereld om ons heen is instabieler geworden, en we hebben systemen gebouwd die daar totaal niet op voorbereid zijn.

Wil je inzicht in je situatie, zonder poespas? Ik help je in kaart brengen waar je bedrijf nu van afhankelijk is, welke risico’s daar spelen en wat je wél kunt doen om grip te krijgen. Niet vanuit angst, maar vanuit verantwoordelijkheid.

Patrick

Over Patrick

Ik help ondernemers met technische vraagstukken zonder gedoe.

Van het overzichtelijk maken van je softwarelandschap tot het adviseren over veiligheid en koppelingen. Gewoon iemand die met je meedenkt.

Sparren over jouw focus voor 2026?

Soms helpt het als iemand even met je meekijkt.

Plan een gesprek